نیازهای گفتگوی ملی؛ دکتر معتمدی: اولین پیش نیاز گفتگو، پذیرش «دیگری» است.

381 خبر عجیب

شفقنا، عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطی معتقد است: «این نگاه به معنای نپذیرفتن دیگری و کنار گذاشتن نگاه از بالا به پایین و پذیرش شهروندان به عنوان انسان هایی است که در این جامعه زندگی می کنند. بپذیرید که آنها هم هستند و حق دارند و می خواهند صحبت کنند، اگر این تغییر نگرش در مورد احزاب و نهادهای مدنی و رسانه ها به وجود بیاید، می توانند کمک کنند….

دکتر بشیر معتمدی در گفت و گو با شفقنا با بیان اینکه واژه گفتگو از دو قسمت «گفتن و شنیدن» تشکیل شده است و نوعی تبادل نظر در گفت و گو صورت می گیرد، اظهار کرد: «مکالمه» شامل دو بخش است. پذیرش دیگری به معنای پذیرش وجود دیگری است. مشکلی که در سطح وسیع مسئولان ما وجود دارد این است که اساساً هیچ پذیرش دیگری وجود ندارد که ما از آن به ظلم «من استبدبا بره» تعبیر می کنیم.

وی ادامه داد: «استبداد» در فرهنگ لغت به خود رأی تعبیر می شود و خود رأی گاهی در نزد زورمندان هاله ای از قداست پیدا می کند و هر تصمیمی را به دین نسبت می دهند، اساساً دیگری را فردی می دانند که انجام می دهند. قبول نمیکنه باهاش ​​حرف بزنه . شاید بخشی از مشکل در کشور ما همین جا شکل می گیرد.

آقای معتمدی ادامه داد: از چگونگی گفتگو در سیره ائمه (علیهم السلام) روایت های مختلفی وجود دارد، مثلاً در کتاب کافی مرحوم قلینی آمده است که ابن ابی العواجه در مسجد النبی نشسته و چیزهایی خلاف اسلام گفت. روزی هشام به او اعتراض کرد، ابن ابی العواجه گفت: تو شاگرد کی هستی؟ هشام پاسخ داد: من شاگرد جعفر بن محمد هستم. ابن ابی العواجه می گوید: جعفر بن محمد با ما چنین رفتار نمی کرد، سخنان ما را می شنید و سپس نظرات و سخنان ما را با حوصله و علم نقد می کرد. سپس هشام به محضر امام صادق (ع) آمد و آموزش دید و مناظره آموخت. این روش گفت و گو و مناظره همان روشی است که ائمه ما بر آن تأکید و عمل می کنند.

وی ادامه داد: اما متأسفانه یک مشکلی در نظام ما وجود دارد و آن این است که برای خیلی ها حقیقت مهم نیست، بلکه حفظ قدرت برای آنها حرف اول را می زند و چون حفظ قدرت حرف اول را می زند، حاضر به حرف زدن نیستند. تا به اصطلاح سلطه یا هژمونی خود را حفظ کنند. آنها شکست نمی‌خورند، هژمونی خود را زمانی از دست می‌دهند که احساس کنند اصول و اقتدارشان در گفتگو رها شده است. وقتی این اصول کنار گذاشته شد، دیگر حاضر به گفت وگو نیستند، اگر به دنبال حقیقت باشند، وارد گفتگو می شوند. می دهند و حتی می توانند اعتراف کنند که اشتباه کرده اند، اما وقتی حفظ قدرت مهم می شود، باز هم به سمتی می روند که اجازه گفتگو را نمی دهند.

  آرامش داوری در استرالیا بیشتر از ایران است/ اصول VAR را نداریم

وی با اشاره به اینکه برنامه ای به نام «شیوه» در تلویزیون شروع شده که مورد استقبال فرهیختگان و دانشگاهیان قرار گرفته است، گفت: چرا این برنامه فقط از شبکه چهار پخش می شود؟ شبکه یک یک بار این برنامه را پخش کرد که آقای کرباشی و گنجی با هم مناظره داشتند اما فقط یک بار بود و دیگر اجازه این گفتگو را ندادند چون فکر می کردند هژمونی یا سلطه زیر سوال می رود، گفتند امکان بحث عمومی وجود دارد. شبکه هایی که عمومی هستند و عموم مردم می توانند ایده های ما را زیر سوال ببرند و برایشان مشکل ایجاد کنند.

آقای معتمدی ادامه داد: با توجه به شرایط کنونی جامعه به اینکه از ساعت 22:30 الی 24 به شبکه 4 محدود می شود که بسیاری از مردم در حال استراحت هستند و در صورتی که بحث ها محدود به مسائل علمی باشد، قانع شدند. هیچ مشکلی وجود ندارد در واقع بعد از اتفاقات اخیر به این حجم از بحث و مناظره بسنده می کنند، قبل از آن هیچ کس اجازه نمی داد به تصاویر ذهنی خود «حقارت» بیفزاید و به همین دلیل برای رادیو و تلویزیون ما یک هژمونی است. تسلط برای آن بسیار مهم است، چیزی فراتر از تمایل به گفت وگو و تمایل به پذیرش اشتباهات است و دقیقاً به همین دلایل است که گفتگو مشکل ساز می شود.

وی با بیان اینکه باید به راه ائمه اطهار برگردیم و هر جا که لازم است صحبت کنیم و تمام تلاش خود را برای حل مسائل و مشکلات از طریق گفت و گو انجام دهیم، گفت: ادیان از زرتشتی گرفته تا یهودی و مسیحی گفتگو داشته اند و این نشان می دهد که اگر آمادگی پذیرش دیگری را ندارید. ، دیالوگ ندارید، اما اگر بپذیرید که دیالوگ دیگری وجود دارد، دیالوگ دارید. ائمه ما پذیرفتند که دیگری وجود دارد و این تفکری است که باید در سخنانشان به آن توجه کرد.

آقای معتمدی افزود: تفسیر پیامبر از قرآن این است که او صاحب کلام است. یعنی او گوش است و می شنود و دیگران و یهودیان شکایت کردند که چرا او (پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم) فقط به حرف ما گوش می دهد، قرآن در پاسخ می گوید پیامبر گوش شماست، گوش شماست. استماع برای آنها خوب است قرآن می فرماید: «الذین اطبع المثل خوب است؛ کسانی که قرآن را می شنوند بهترین را انتخاب می کنند.» پس اگر حقیقت اصل باشد، سخنان مختلف شنیده می شود. و بهترین را اعمال می کند، اما وقتی اصل حاکمیت ما حقیقت نیست، بلکه قدرت و حفظ قدرت است، پس او با گفت وگو موافقت نمی کند و اینجاست که مشکل پیش می آید.

  تامین مسکن افراد دارای معلولیت در جامعه تحت پوشش اداره کل بهزیستی و شهرسازی استان یزد

وی به پیش نیازهای مهم و ضروری برای شکل گیری گفت و گوی مؤثر، مستمر و هدفمند اشاره کرد و اظهار داشت: اولین پیش نیاز، پذیرش دیگری است. فرض کنیم شخص دیگری هست و حقی دارد و شهروند این کشور است، درخواست و اعتراض هم دارد. اگر قبول نکنیم که با گذشت بیش از 50 روز از آخرین اعتراضات هنوز نپذیرفته اند، این گفت وگو صورت نمی گیرد. متأسفانه باید بگوییم که در گروهی از مسئولین ما استکبار وجود دارد که به شهروندان نگاه می کنند و فکر می کنند هر چه می گویند شهروندان باید بدون اینکه شهروندان حق خواسته های خود را داشته باشند عمل کنند زیرا این فرضیه اجرا نمی شود. سیستم گفتگو ساخته نشده است.

آقای معتمدی در ادامه به نقش رسانه ها، احزاب و نهادهای مدنی در شکل گیری گفتمان ملی اشاره کرد و اظهار داشت: رسانه ملی می تواند بیشترین نقش را داشته باشد. مثلا برنامه ای مثل 90 اجازه می داد همه صداها شنیده شود و به همین دلیل محبوبیت آن برنامه بسیار بالا بود. یورگن هابرماس تعبیری از حوزه عمومی دارد و می گوید حوزه عمومی جایی است که صداهای مختلف در آن شنیده می شود. بنابراین اولین نقش رسانه ها به ویژه رسانه ملی این است که اجازه دهند صداهای مختلف شنیده شود.

وی افزود: آقای علی مطهری پیشنهاد دادند که مردی که شال را آتش زد هم صحبت کند. اگر دولت به این سمت می رفت، بسیاری از این التهابات فرونشانده می شد. رسانه ها در این مورد نقش بسیار مهمی داشتند که چرا رسانه هایی مانند صدا و سیما و بسیاری از رسانه های دولتی و… آنقدر بد کار می کنند که رسانه های خارجی می توانند تاثیرگذار باشند. رسانه های بومی باید به اندازه کافی قوی باشند تا عملکرد خود را در تحریک جامعه خاموش کنند. رسانه زمانی می تواند نقش خود را ایفا کند که اجازه دهد صداهای مختلف در جامعه شنیده شود، به ویژه رسانه ملی که رسانه ای برای همه مردم است.

  اقتدار قانونی، مردم و شهدا ارکان اقتدار ایران هستند

آقای معتمدی گفت: متاسفانه نگاه به احزاب خوب نیست. این به این دلیل است که یک موضع جناح راست وجود دارد که بقیه اشتباه می کنند. وقتی اسم اصلاح طلبان به میان می آید عده ای می گویند دشمن هستند و خواسته های دشمن را دنبال می کنند، وقتی به احزاب اینطور نگاه می شود و اجازه فعالیت جدی نمی دهند، طبیعتا گفت وگو نمی شود. حتی احزاب رسمی هم ما را به دشمنی و صدای دشمن متهم می کنند و اگر حرف و دیدگاه متفاوتی دارند، درست یا غلط، می خواهند حرف دشمن را بزنند. من ممکن است حرف یک حزب را نپذیرم یا فکر نکنم نقطه ضعف است، همانطور که به اصولگرایان می گویم دیدگاه آنها در این زمینه اشتباه است، اما وقتی می گوییم دشمن است، با دشمن، البته گفت وگوهای ملی نمی پذیرد، اما ما می گوییم باید با دشمن مقابله کند.

وی ادامه داد: روزنامه کیهان در تیتر اول نوشت: «دست شورشیان، داعش و تندروهای مدعی اصلاحات در یک کاسه»، وقتی با احزابی که دیدگاهی متفاوت از شما دارند، برخورد می کنید، طبیعتا گفت وگو نمی شود و آنها می گویند. همچنین بگویید که شما به دنبال قدرت هستید و ما با شما گفتگو نداریم. پس این نگاه به عدم پذیرش دیگران را کنار بگذارید و به بالا نگاه کنید و شهروندان را به عنوان انسان هایی بپذیرید که در این جامعه زندگی می کنند. بپذیرید که آنها هم هستند و حق دارند و می خواهند صحبت کنند، اگر این تغییر نگرش اتفاق بیفتد، هر دو طرف، نهادهای جامعه مدنی و رسانه ها می توانند کمک کنند، اما وقتی این نگرش از بین رفت، عملاً میدان به دست مردم می افتد. رسانه های خارجی ; هیچ رسانه ای به نفع کشور نیست و طبیعتا فضای گفتگو را مختل می کند.

آقای معتمدی در خاتمه گفت: بسیاری از رسانه های خارجی در تلاش برای ایجاد هرج و مرج در کشور ما هستند و طبیعتاً با رویکرد فعلی گروهی از دولتمردان می توانند به این شعله شیطانی دامن بزنند و هرج و مرج را بیش از پیش دامن بزنند. من فکر می کنم شاید برخی از کسانی که در دولت هستند به دلیل اینکه در یک لیوان دیالوگ نمی کنند به ضد انقلاب گره خورده اند. اگر دولت می خواهد تغییری ایجاد کند، نباید اجازه دهد این دیدگاه که همه را دشمن می بیند و می داند چگونه قدرت خود را حفظ کند، وارد میدان شود که در این صورت گفت وگو شکل می گیرد.

دیدگاهتان را بنویسید