دنیای اقتصاد نوشت/ چرا «نماد من» به مانعی برای توسعه کسب و کار تبدیل شده است؟

175 خبر عجیب

شفقان رسانه- «ای توکن» که قرار بود نماد اعتماد در معاملات آنلاین باشد، ظاهرا نه تنها در جلوگیری از کلاهبرداری بی تأثیر بوده، بلکه به مانعی برای رشد تجارت مجازی و اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است.

به گزارش خبرنگار شفقنا از دنیای اقتصاد، چندی پیش پلیس فتا از شناسایی سایتی با شناسه جعلی خبر داد که واکنش ها و اعتراضات کاربران حکایت از افزایش این تعداد دارد. در سال 2008، حداقل 200 وب سایت دارای نماد جعلی بودند.

به نظر می رسد توکن اعتماد الکترونیکی، توکنی که مرکز توسعه تجارت الکترونیکی به عنوان تاییدی بر فروش و تراکنش آنلاین به فروشگاه های آنلاین داده است، آنچنان که باید قابل اعتماد نیست. بدیهی است محدودیت های اعمال شده برای ارائه این نماد به مشاغل نمی تواند از تقلب جلوگیری کند. زیرا همچنان شاهد نارضایتی و شکایت مشتریان از خرید اینترنتی هستیم. به نظر می رسد تعداد سایت هایی که اقدام به جعل این نماد کرده اند افزایش یافته است و مشتریان باید با دقت بیشتری خرید کنند. سوالی که حالا به اخبار راه پیدا کرده است.

هفته گذشته رئیس پلیس فتا از شناسایی یک سایت فروش موبایل و لوازم جانبی با شناسه جعلی خبر داد. با این اوصاف به نظر می رسد که رمز اعتماد الکترونیکی آن طور که انتظار می رود نمی تواند عاملی برای جلوگیری از کلاهبرداری های رایج باشد و بهتر است از راهکار دیگری برای جلوگیری از کلاهبرداری مجازی استفاده شود. قانون تجارت مجازی اجباری برای جلوگیری از پولشویی تصویب شد. اما اجبار به داشتن آن از ابتدا با چالش ها و مقاومت های بسیاری از سوی بخش خصوصی و برخی نهادهای دولتی همراه بود. در واقع کسب و کارهای مجازی این نماد را مانعی برای کسب و کار خود می دانند. در حالی که وجود نماد الکترونیکی برای وب‌سایت‌های خرید و فروش آنلاین در ایران الزامی است، در سایر کشورها وجود آن برای پلتفرم‌های تجارت الکترونیک کاملاً اختیاری است و توسط بخش خصوصی برای بهبود و توسعه کسب‌وکار ارائه می‌شود. در همین راستا رئیس کمیسیون اقتصاد دیجیتال مجلس نیز بارها الزام «توکن الکترونیکی» برای کسب و کارهای اینترنتی را عامل مشکلات عدیده آنها دانسته و در نامه ای به وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی، او خواستار مطالعه این موضوع شد. مجتبی توانگر معتقد است که این امر می تواند باعث عقب ماندگی اقتصادی و فناوری در ایران شود.

  «زیارت عاشورا از آغاز تا امروز» قسمت اول: منابع و اعتبار سند زیارت عاشورا سید مهدی محمودی

سنگی در مسیر توسعه کسب و کار

در سایت رسمی E-Nomad گزارشی از سال 2018 منتشر شده است که نشان می دهد در مرحله اول نظارت بر اجرای این طرح، حدود 30 هزار کسب و کار فاقد نماد اعتماد الکترونیکی معتبر توسط ربات های هوشمند بررسی شده و 200 کسب و کار جعل کرده اند. لوگوی E-Nomad اگرچه آمار دقیقی از تعداد توکن های جعلی وجود ندارد و متاسفانه تلاش دنیای اقتصاد برای دستیابی به آمارهای جدید و دقیق بی نتیجه بود، اما پیش بینی می شود این تعداد در سال های اخیر افزایش یابد. یک بررسی ساده در شبکه های اجتماعی و اعتراض کاربران به کلاهبرداری در وب سایت هایی با این نماد گواه این مدعا است.

گزارش های منتشر شده در سایت مرکز توسعه تجارت الکترونیک نیز نشان می دهد که بیش از پنج هزار نماد اعتماد الکترونیکی بدون ستاره برای مشاغل کوچک صادر شده است. از این مبلغ تنها کمتر از 1 درصد بنگاه ها از آستانه 100 میلیون تومان تراکنش ماهانه عبور کرده و ملزم به دریافت نماد ستاره هستند و 99 درصد مابقی معاملات زیر سقف مجاز دارند. هشت درصد از مشاغلی که این نماد بدون ستاره را دریافت کردند در بخش پوشاک، کیف دستی و کفش فعالیت می کنند. بقیه در دسته لوازم بهداشتی فعال هستند. لازم به ذکر است که این نماد بدون ستاره محدودیتی در تعداد و حجم فروش ایجاد می کند و طبق آمار تنها یک درصد بنگاه ها از این میزان فعالیت مجاز فراتر رفته اند.

میلاد جهاندار موسس بهمتا درباره الزام کسبه به داشتن این نماد به «دنیای اختاز» گفت: این نماد گزینه مناسبی برای جلوگیری از تقلب نیست. در واقع این نماد عملکردی مشابه مجوز سایت دارد و لایسنس لزوما نمی تواند از کلاهبرداری افراد جلوگیری کند. در حال حاضر اعطای این نماد به ترمزی برای اقتصاد و توسعه کسب و کار تبدیل شده است. این نماد اگرچه برای جلوگیری از تقلب معرفی شده است اما در واقع مسیر رشد کسب و کار را هدف قرار داده است. می توانند خرید خود را به ظاهر آسان کنند. در این میان، باید روی موضوعاتی مانند آموزش و آگاهی کاربران کار شود. زیرا این موارد کاربردی ترند و می توانند میزان تقلب را به میزان قابل توجهی کاهش دهند. علاوه بر این، افزایش سطح دانش مصرف کنندگان نیز موانعی را بر سر راه رشد کسب و کار برطرف خواهد کرد. در حال حاضر کسب‌وکارها برای راه‌اندازی کسب‌وکار خود باید فرآیندهای اداری پیچیده و دشواری را پشت سر بگذارند و اکثر آن‌ها موفق به گذراندن این فرآیندها نمی‌شوند.

  آیت الله میردامادی: جوانان فریب بازی در قطب های صوفیه را نخورند!

جهاندار همچنین به ناکارآمدی چنین ابزارهایی اشاره کرد و گفت: روش‌های سنتی و قدیمی مانند توکن‌ها و لایسنس‌ها دیگر جوابگو نیستند. اگر به تعداد کلاهبرداری ها نگاه کنید، متوجه می شوید که این آمار تفاوت قابل توجهی با گذشته – زمانی که این نماد اجباری نبود – ندارد. ادعای کاهش جرایم زمانی درست است که تجارت در حال رونق است. وقتی کسب و کارها اجازه فعالیت ندارند، جرم کاهش نمی یابد. بلکه فقط اقتصاد زمین می گیرد».

سرکوب نوآوری و رواج ناامیدی

میلاد جهاندار درباره نحوه تقلب در نماد اعتماد الکترونیکی نیز گفت: باید اجازه دهیم فعالیت های اقتصادی با آسودگی کامل انجام شود و سپس مشکلات را به طور اساسی حل کنیم. سخت کردن کار برای کسانی که تصمیم به راه اندازی کسب و کار دارند هیچ مشکلی را حل نمی کند. این اقدام فقط کسب و کار را ناامید کرد و اکنون شاهد این ناامیدی در تجارت هستیم. در واقع نماد اعتماد این روزها ابزاری برای فریب مردم شده است. این افراد از رمز اعتماد برای کلاهبرداری از کاربران استفاده می کنند.”

موسس بهمتا از تاثیر منفی نماد الکترونیکی بر تجارت خبر داد و گفت: قبل از الزام به نماد الکترونیکی، 70 تا 80 کسب و کار از ما پورتال الکترونیکی گرفتند و شروع به کار کردند. پس از تحت فشار قرار دادن مشاغل برای دریافت نماد اعتماد الکترونیکی و پر کردن اظهارنامه مالیاتی خود، این تعداد به دو تا سه تجارت در هفته افزایش یافت. برخی از آنها کسب و کارهای کوچک، برخی بزرگ هستند و برخی فقط به دنبال آزمون و خطا و بررسی شرایط هستند. لزوماً همه افراد در ابتدای راه اندازی یک کسب و کار، دید بلندمدتی نسبت به کسب و کار خود ندارند و ممکن است پس از مدتی به دلایل مختلف دست از کار بکشند. حالا این دو سنگ بزرگ – یعنی الزام داشتن نماد اعتماد و پرکردن پرونده مالیاتی – امکان رشد و فعالیت را از کسب و کار سلب کرده است. با توجه به مشکلات موجود، مردم ترجیح می دهند مسیرهای هموارتری را برای کسب و کار خود انتخاب کنند. شاید بسیاری از فروشگاه های اینترنتی از مشتریان خود بخواهند که به جای پرداخت آنلاین، از طریق کارت اعتباری پرداخت کنند. ما این هشدارها را ماه ها قبل از اجرای این پروژه به وزارت حریم خصوصی و مرکز توسعه تجارت الکترونیکی ارائه کردیم.»

  تهدیدها: پیشرفت تهران با مشارکت همه نهادها حاصل خواهد شد

محمدمهدی شریعتمدار، رئیس هیئت مدیره انجمن فین تک در گفتگو با دنیای اقتصاد درباره عملکرد نماد اعتماد الکترونیکی گفت: در حال حاضر تعداد زیادی نماد اعتماد توسط سازمان توسعه تجارت الکترونیک صادر شده است که کارکرد اینها توکن ها برای احراز هویت و همچنین جلوگیری از شروع فعالیت یک کسب و کار است، لازمه داشتن این نماد شناسایی و جلوگیری از تخلف بود، اما اکنون به نظر می رسد که وظیفه اصلی آن جلوگیری از شروع به کار یک کسب و کار است، برای کسب و کارها منطقی است. برای گرفتن مجوز زمانی که سیستم صدور مجوز در زمینه مسائل نوآورانه به بلوغ لازم رسیده باشد. در حال حاضر مجوزی برای اکثر حوزه های نوآور وجود ندارد. این مشکل کار را برای شرکت های نوآور دشوار می کند.

رئیس هیئت مدیره انجمن فین‌تک درباره تاثیر داشتن نماد اجباری برای کسب‌وکارهای نوآور و راه‌حل‌های جایگزین و بهتر نیز گفت: شاید بهتر بود برای راه‌اندازی کسب‌وکار شما از کسب‌وکار خود اظهاری می‌کردند. هستند یعنی در ابتدا کسب و کارها احراز هویت می شدند و در مرحله بعد برای آنها شناسنامه درست می کردند. شناسنامه نمایه ای است که به هر کسب و کاری ارائه می شود. گواهی تولد مجاز به صدور توسط دولت نیست. این امر شفافیت را افزایش می دهد و در عین حال شروع یک تجارت را آسان می کند. با این حال، متأسفانه اکثر شرکت های نوآور به دلیل نداشتن مجوز اجازه فعالیت ندارند. اگرچه الزام به دریافت نماد اعتماد الکترونیکی (E-Symbol) آسیب قابل توجهی به کسب و کارهای کوچک وارد نکرده است، اما به طور کلی رشد و موفقیت را برای آنها دشوارتر کرده است. در واقع باید گفت که این قانون اجباری تأثیر خود را بر مشاغل کوچک دارد، اما تأثیر اصلی آن بر مشاغل نوآور است.

با این اوصاف، این نماد از عملکرد اصلی خود فاصله گرفته است و بهتر است برای تغییر یا جایگزینی آن چاره ای بیندیشید. راه حلی که مسیر نه چندان هموار کسب و کارهای مجازی را برای رشد سخت تر نمی کند.

دیدگاهتان را بنویسید