استاد مرتضوی در جلسه عاشورا و امروز: اگر علما نمی توانند جلوی ظلم را بگیرند باید نشان دهند که این رفتار را قبول ندارند.

ضیاء مرتضوی خبر عجیب

استاد شفقنا- حوزه علمیه قم گفت: اگر علما نتوانند جلوی ظلم را بگیرند، کمترین کاری که می توانند بکنند این است که نشان دهند ما طرفدار و قبول نداریم. ما با کسی بحث نمی کنیم و به طغیان دعوت نمی کنیم، اما این رفتار را نمی پذیریم. لااقل بگوییم حوزه آنها از انتساب های نادرست پاک شده است.

به گزارش شفقنا از جماران، آیت الله سیدضیاء مرتضوی در سلسله نشست های «عاشورا و روزگار ما» با عنوان «اصلاح جامعه در گرو اصلاح علمای دین است» گفت: روزی از امیرالمومنین (ع) درباره این موضوع سؤال شد. وضع عمومی جامعه و امیرالمومنین (ع) فرمودند وضع کنونی ناشی از فساد و تخلف گروهی به نام «خواص» است. کسانی که به نوعی جزو نخبگان جامعه هستند و از گروه های مرجع محسوب می شوند و چشم و دهان و گوش مردم به سمت آنها معطوف می شود و در جایگاهی قرار می گیرند که گفتارشان نقش مستقیمی در گفتار و رفتار و فرهنگ مردم داشته باشد.

وی تاکید کرد: حضرت علی (ع) می فرمایند اگر عالمی از مقام خود بیفتد، از درون گرفتار طمع می شود و چشم طمع رهبری، حیثیت، مال، نفوذ امضا و چیزهایی که جنبه دنیوی دارد، بردار. اگر نتواند بر اساس فهم و دانش خود صحبت کند و مردم را به خدا برساند، مردم را با چه دلیل و راهنمایی می خواهند هدایت کنند؟! مانع می شود و نمی تواند راهنما باشد. وقتی نیروی رزمنده ای که فقط برای خدا باید بجنگد منافق شده است، با چه نیرویی می توان از میدان اسلام دفاع کرد؟!

استاد حوزه علمیه ادامه داد: در جامعه ای که امیرالمومنین(ع) گزارش کرده است، اگر حاکمان با خود منصفانه رفتار نکنند گرفتار هرج و مرج می شوند، دستورات و دستوراتشان بر اساس ظلم است، متعهد و پایبند نیستند. به قانون و حق میدونی ظالم پیش کی دیگه باید بره؟! سپس گفتند عامل اتلاف و نابودی سرمایه های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، مردم طمع دنیا، زاهدان غرق دنیا، بازرگانان خائن به حقوق مردم هستند، رزمندگان منافق و حاکمان ظالم.

فرمود: از حضرت عیسی بن مریم (علیه السلام) روایت شده است که عالم بد مانند سنگی است که مجرای آب را می بندد و نه توانایی استفاده از آن آب را دارد و نه اجازه می دهد که حداقل برای زراعت از آن آب استفاده شود. مردم می روند به گفته او، دانشمند بدی که باید اصلاح شود، کسی است که مانع از خوبی ها و اصلاحات جامعه می شود. در حالی که خودش باید اصلاح شود. او خوشبختی را نه برای خود و نه برای جامعه تضمین نمی کند.

آقای مرتضوی گفت: محور بحث من یکی از اسناد تاریخی و روایی منسوب به امام سجاد (علیه السلام) است که در قالب نامه ای مبسوط به یکی از فقها و فقهای مشهور اهل سنت به نام محمد بن مسلم نوشته شده است. معروف به ابن شهاب زهری. زهری با این که از علمای شیعه نبود، با امام سجاد (علیه السلام) ارتباط نزدیک داشت و در منابع حدیثی ما احادیث زیادی از ایشان نقل شده است. به نظر می رسد اصل رابطه ایشان با امام سجاد (علیه السلام) به این برمی گردد که برائت ایشان بر اساس اشتباه او کشته شد و در چنین شرایطی بود که امام سجاد (علیه السلام) او را با دستی از وضعیت روحی شکننده نجات داد. .

  بوگدانوف: ایران شریک قابل اعتمادی برای روسیه است

این استاد حوزه اضافه کرد: یادم هست قبل از انقلاب چند طلبه جوان با روحیه انقلابی می خواستند کاری بکنند، برخی از علما که از آنها انتظار می رفت این نامه را برجسته می کردند یا کار کسانی را که با نظام ارتباط داشتند مقصر می دانستند. چون سدی بود که امام سجاد(ع) بعد از واقعه عاشورا ساخت. متن نامه بیانگر حالات تقوای امام سجاد علیه السلام است و تلاوت آن برای انذار و انذار است و خداوند او را بیامرزد نه برای قیاس و تطبیق.

وی تاکید کرد: با سطح توقع از علمای دین همه ما نیاز به آگاهی بیشتر داریم و جامعه باید سطح توقع از علمای خود را تا حد امکان بالا ببرد. البته انتظارات در کنار واقعیت. نکته کلیدی در نامه این است که بدانیم چقدر از منش و رفتار زهری خطاب به امام سجاد (علیه السلام) است. نقد امام سجاد علیه السلام علم و فقه و اعتقادات کلامی ایشان نیست. مشکلات حضرت بر محور سوء استفاده ای است که حاکم با دوستی و سکوت عالمانه خود نشان می دهد که حتی با پایبندی به مظاهر شریعت در سطح جامعه، آثار اجتماعی، دینی و تربیتی دارد.

استاد مرتضوی تصریح کرد: زهری علیرغم اینکه خطیب نماز است، از ضایع کنندگان نماز در جامعه و تضعیف کننده و سست کننده پایبندی به ظواهر شرعی در جامعه است. مشکل در این است که با حضور علمایی چون ابن شهاب زهری هیچ اصلاح اساسی در جامعه صورت نمی گیرد و حاکمان می توانند با وارد کردن چنین افرادی، هرچند به صورت ضمنی، از هرگونه اصلاحی جلوگیری کنند.

وی با اشاره به بخش های مختلف نامه امام سجاد(ع) گفت: روایت علما در قرآن با سایرین متفاوت است. خداوند به علما وعده حقایقی را داد که به لطف خدا آن را فهمیدند و مردم نیز کمک کردند و شما فرصت هایی برای درک دین خدا و شناخت حقایق یافتید. بهانه نیاورید و راحت و بی خطر را بگویید و جاهایی را که ضرر و عیب دارد نادیده بگیرید و دنبال توجیهات قانونی و غیر قانونی بروید.

این استاد حوزه یادآور شد: در تحریر الوسیله حضرت امام در خصوص امر به معروف و نهی از منکر سؤالات متعددی دارند. یکی از آنها این است که اگر سکوت علما و بزرگان دین موجب تقویت و تأیید ظالم شود، هر چند اثری نداشته باشد، سکوت نکنند. در شماره بعد می فرمایند اگر سکوت علما و بزرگان دین باعث تحمیل تابوهای دیگر شود، معلوم است که نباید سکوت کنند. حتی اگر در رفع حرام مؤثر نباشد.

  محمد محبر: ترانزیت می تواند نفت زیادی به کشور بیاورد

وی ادامه داد: ممکن است عده ای بگویند مثل آنها هستم و چیزی را که درست نیست به بزرگان نسبت دهند. جوانی که بی حوصله است و نمی داند این فرد چقدر ناراحت و ناراضی است، چیزهایی را نسبت می دهند که درست و معقول نیست. اینجا نباید سکوت کنند و انکار کنند که این شرم را از میدان خود دور کنند و بگویند این اتفاقاتی که می افتد به ما ربطی ندارد.

استاد مرتضوی تاکید کرد: اگر دانشمندان نتوانند جلوی ظلم را بگیرند کمترین کاری که می توانند بکنند این است که نشان دهند ما حمایت نمی کنیم و نمی پذیریم. ما با کسی بحث نمی کنیم و به طغیان دعوت نمی کنیم، اما این رفتار را نمی پذیریم. لااقل بگوییم حوزه آنها از انتساب های نادرست پاک شده است. تا این بحث اصلاحات و موانع حل نشود، ما مسلمانان هر جامعه ای نمی توانیم انتظار زیادی برای حل مسائل داشته باشیم. بسیاری از رفتارها و اعمال در پشت این حصارها و موانعی که به نام علم و معنویت و دین برپا می شود رخ می دهد و البته نیاز به اصلاح دارد.

وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر تفاوت فقه امام خمینی (ره) با سایر فقه در امر به معروف و نهی از منکر، گفت: اگر از نظر مفهوم و مدیریت تفاوتی وجود نداشته باشد، امام خمینی (ره) ديدگاه از نظر سابقه با ديگران متفاوت بود و منظور آنها آنچه در سطح دولت شناخته شده است. اگر منظورتان رتبه سوم است، این تمایز مختص امام نیست و دیگران هم این امتیازات را دارند. برخی از مراجع تهران حتی اجازه اجرای غیابی مجازات را ندادند.

این استاد حوزه علمیه افزود: طبیعتاً وقتی حکومت صالحی قدرت را در دست دارد، صاحب شمشیر و شمشیر است و اگر کسی مانند آتش عمل کند، نظم و قانون اجتماعی از بین می‌رود و نهادهایی که برای این منظور ایجاد شده است. نابود شود.”

وی تاکید کرد: من از این بحث ها دو هدف داشتم. یکی اینکه بگوییم حداقل برخی از رفتارهایی که رخ می دهد ربطی به دین ندارد یا دیدگاه دیگری در دین وجود دارد که می گوید چنین رفتارهایی نباید رخ دهد. هدف دوم من این است که اگر به جامعه پیچیده ای نگاه کنم که همه آنها مثل هم هستند، بگویم اینطور نیست و آن نقطه امید برای این لباس باقی می ماند. و من به عنوان یک دانش آموز می فهمم که چه اتفاقی می افتد، چه کاری باید انجام شود، و سوم اینکه منابع چه چیزی را به ما نشان می دهند.

مرتضوی با تاکید بر اینکه نمی توانم ناامید باشم، گفت: امام سجاد(ع) به زهری فرمودند که ناامیدی تو بدتر از اشتباهی است که کردی. همه ما باید امیدوار باشیم و بر امید بسازیم. من مدتهاست که امیدی ایجاد کرده ام و بر اساس آن عمل کرده ام. برخی از مردم می خواهند مردم را ناامید کنند. نباید اینطوری باشه ما نمی توانیم یک میلیون نفر را نجات دهیم، اما می توانیم یک نفر را نجات دهیم، این یک وظیفه شرعی است.

  هیئت کویتی به دلیل حضور اسرائیل از شرکت در کنفرانس دانشگاه بحرین خودداری کرد

وی ادامه داد: برخی رفتارها باعث تضعیف نظام و انقلاب می شود. ما ادعا می کنیم که می خواهیم جلوی این را بگیریم. ما حافظ نظام هستیم. مدافع واقعی آن قاضی محترم نیست که من را بر اساس ماده ای به نام «تشویش آگاهی عمومی» یا «تبلیغ علیه نظام» که من دلسوزانه یا حتی غیر دلسوزانه از آن انتقاد می کنم محکوم کند، بلکه آنچه می گویم درست است. اگر قصد نکوهش دارد، ابتدا باید به این رفتارها و اعمال خود بپردازد; اینها دغدغه شعور عمومی و تبلیغات واقعی علیه انقلاب و نظام است نه اینکه فردی در فضای مجازی چیزی بگوید.

این استاد حوزه گفت: بحث ما این است که نخبگان و نخبگان تکلیفی دارند; فرصت بیان درک و سلیقه خود را دارند. آیا زندگی فرق می کند اگر مردم، اقلیت ها، منتقدان و دلسوزان بتوانند حرف خود را بزنند و بگویند ما به آن شخصیت احترام می گذاریم اما آن عمل یا حرف را نمی پذیریم؟! چه کار خاصی برای مردم نسبت به کشورهای دیگر انجام داده ایم که این فشار را بیاوریم؟!

ایشان همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه امام خمینی(ره) فرمودند: «حفظ نظام از واجبات است»، گفت: در دانشنامه امام خمینی (ره) مقاله ای درباره «حفظ نظام» دارم. همانطور که همه فقها گفته اند امام در کتاب «البی» بر لزوم حفظ نظام از سوی حکومت اسلامی تأکید می کند، منظور امام از «نظام اجتماعی» با حفظ نظام است. آنجا که گفتند نظام سیاسی در سایه حفظ نظام اجتماعی است.

استاد مرتضوی تاکید کرد: امام به صراحت فرمودند که وظیفه کمتر ما در حفظ نظام سیاسی در مقابل مسئولیت بزرگتر «حفاظت از دین» و «حفاظت از سیمای دین» بسیار ناچیز است. این مسئولیت اصلی ماست. ببینیم عده ای از جوانان چه ذهنیتی نسبت به دینداری و حرم دارند. به دلیل برخی رفتارهایمان و به دلیل اینکه نتوانسته ایم خودمان را به درستی توجیه کنیم و مواردی که نباید بر آنها تاکید کنیم و حداقل تحریف نکنیم، به تعهدات خود عمل نمی کنیم.

در پاسخ به این سؤال که آیا در زمان امام معصوم (علیه السلام) انتقاد از ایشان هزینه داشت یا خیر، گفت: نه تنها هزینه ای در بر نداشت، بلکه تشویق هم می شد. خطبه 216 می گوید من خود را مبرا از خطا نمی دانم. در صفین این خطبه را گفتند که شما آزادی کامل دارید.

دیدگاهتان را بنویسید